OSAS of Apneu: mede-oorzaak van ziekten

Iedereen kent wel iemand uit haar of zijn omgeving die snurkt. Op jonge leeftijd minder vaak, maar dit neemt toe naarmate men ouder wordt. Zolang dit bij licht snurken blijft noemt men dat goedaardig of benigne snurken en is er niets aan de hand.

In Nederland snurkt ongeveer 35 % van de bevolking op middelbare leeftijd. En op 60-jarige leeftijd snurkt ongeveer 60% van de mannen en 40% van de vrouwen. Er zijn naar schatting een miljoen flinke snurkers in Nederland. Meestal zijn dit mannen. Maar ook bij vrouwen neemt het aantal stevige snurksters toe. Dit kan leiden tot slaapstoornis van de partner met alle gevolgen van dien. (Zie tabblad: "Risico's slechte nachtrust"  op www.snurkenkannietmeer.nl ). Zelfs kan men gedwongen worden om gescheiden te gaan slapen om toch nog een redelijke nachtrust te krijgen...

Overgang van snurken naar OSAS of apneu.

Met het ouder worden kan snurken heel geleidelijk overgaan in OSAS, ook vaak kortweg "apneu" genoemd.  Dit nu vormt een serieus risico voor de gezondheid. Naar schatting ondervindt ruim één op de tien snurkers medische klachten door OSAS of apneu. Omdat vele stevige snurkers (en snurksters) vaak al noodgedwongen apart zijn gaan slapen worden ademstilstanden tijdens het slapen niet opgemerkt. Net als bij  mensen, die alleen door het leven gaan, de zogenoemde "singles", het geval is. Aanleiding om naar de huisarts te gaan in verband met het snurken ontbreekt dan door onwetendheid, tenzij men iets meer weet over de verschijnselen bij slaapapneu. Door de ademstilstanden wordt namelijk van alles in het lichaam ontregeld en ontstaat er vaak blijvende of slecht te herstellen schade.

Heel vaak wordt deze schade (nog) niet in verband gebracht met OSAS en worden allerlei therapieën gestart zonder de (mede-)oorzaak OSAS erbij te betrekken. In de tien jaar voorafgaand aan de diagnose OSAS bleek uit onderzoek de OSAS-patiënt tweemaal zo veel een beroep gedaan te hebben op de gezondheidszorg als niet OSAS-patiënten!

Schade door OSAS

OSAS ( apneu) zorgt niet alleen voor schade door een verstoord slaappatroon van de betrokkene, maar ook voor zuurstofdaling in het bloed. Bij onbehandelde OSAS of apneu kan dit allerlei ziekten veroorzaken. We noemen hierna enkele van de meest belangrijke ziekten en wat daarmee samen hangt..

1) Hoge bloeddruk. De kans dat iemand met onbehandelde OSAS hoge bloeddruk krijgt is zelfs 60%!  Door de hoge bloeddruk loopt men een verhoogde kans op allerlei daarmee samenhangende hart- en vaatziekten zoals o.a.:

a) Hartritmestoornissen

b) Angina pectoris (pijn op de borst)

c) Hartinfarct

d) Verkalking van de kransslagader

e) Herseninfarct of beroerte (CVA)

Omgekeerd is de kans dat iemand met hart- en vaatziekten tevens OSAS heeft ook aanzienlijk. Voor mensen met nachtelijke pijn op de borst is de kans dat men OSAS heeft 90% en voor iemand met hartritmestoornissen 70%. Alle reden dus om bij deze aandoeningen ook aan OSAS te denken en daarop te laten controleren!

Hoe kan dit dan?

Ruwweg ontstaat de schade ten gevolge van OSAS op drie manieren.

-Na iedere ademstilstand ontstaat een wekreactie: met een luidruchtige schok wordt weer lucht in de longen gezogen, waardoor de ademhaling weer tot stand komt. Dit geeft iedere keer weer  een enorme spanningsklap op de bloedvaten. Hierdoor ontstaat hoge bloeddruk met ernstige en soms fatale schade.

-Voortdurende wisseling van de hoeveelheid zuurstof in het bloed verandert de   plakkerigheid van de bloedplaatjes (trombocyten) en vormt schadelijke stoffen in het bloed. Bloed wordt stroperiger met als gevolg: verhoogde bloeddruk en verhoogde stolling.

-Veranderingen in het bloed zorgen voor beschadigingen van de binnenwanden van de bloedvaten (endotheel) en voor afzettingen op die binnenwand. Men krijgt aderverkalking.

2) OSAS en obesitas of overgewicht.

Mensen met overgewicht snurken vaker en hebben vaker OSAS. Maar ook omgekeerd hebben mensen, die snurken of kampen met OSAS, dikwijls een overgewicht.   

Door de ademstokkingen wordt de hele hormoonhuishouding van zo iemand ontregeld. De tolerantie voor glucose in het bloed wordt ontregeld. Hierdoor ontstaat insulineresistentie en worden er minder suikers verbrand, maar wel in het lichaam opgeslagen als vet. Zo wordt overgewicht door OSAS of apneu verklaard. Maar ook afvallen wegens overgewicht wordt bij iemand met apneu zodoende tegengewerkt door deze ontregeling ten gevolge van de ademstokkingen.

Om dezelfde reden kan iemand met apneu en diabetes type 2 door tegenwerking van de OSAS moeilijk in te stellen zijn. 

3) OSAS en overspannenheid of burnout

Mensen met onbehandelde OSAS of apneu hebben overdag vaak verminderde energie en nog wel eens last van concentratieverlies en zijn vaak sneller geprikkeld. Verschijnselen, die nog al eens als overspannen gedrag of burnout gezien worden. In deze jachtige tijd wordt daar eerder aan gedacht dan aan de nog steeds minder bekende OSAS of apneu. Toch lijkt het gewenst in zo'n geval eens naar het snurkgedrag te kijken of er wellicht (ook) sprake is van apneu.

 

---

Voor geïnteresseerden,die meer willen weten is er een uitstekend boek, waarin vrijwel alle verschijnselen, gevolgen en wat daar aan gedaan kan worden door patiënt en partner, op een rij gezet zijn. Zeker na het lezen van dit boek kan iedere snurkster of snurker zelf bepalen of het zinnig lijkt om naar de huisarts te gaan. Deze kan dan wellicht hem of haar verwijzen naar een slaapkliniek in de buurt voor nader onderzoek. Dit boek heet:

Leven met snurken en apneu Geschreven door Dr. Nico de Vries, kno-arts in Amsterdam en drs. Piet-Heijn van Mechelen, bestuurslid van de apneu vereniging NVSAP. ISBN: 978 90 313 5050 6